تاریخچه والیبال

والیبال در سال ۱۸۹۵ میلادی، پس از گذشت چهار سال از اختراع بسکتبال، توسط ویلیام جی. مورگان در ایالت ماساچوست آمریکا ابداع شد. در ابتدا این ورزش مینتونت نام گذاری شده بود. تحت تأثیر محبوبیت فراوان بسکتبال در بین عامه، مورگان تصمیم گرفت ورزشی به وجود آورد که بازی از روی تور انجام گیرد و لذت بخش باشد. مورگان با استفاده از قسمت داخلی توپ بسکتبال که به دلیل سبکی وزن به دست ها آسیب نمی رساند، بازی را شروع کرد. این ورزش با وجود اینکه به طور آهسته و کند آغاز شد، ولی طولی نکشید که در کلیه شهرهای ماساچوست و نیو-اینگلند عمومیت یافت.

William George Morgan
ویلیام جی. مورگان

در اسپرینگفیلد، دکتر آلفرد هالستد با مشاهده بازی، مینتونت را به والیبال تغییر نام داد، زیرا قصد اساسی از بازی کردن، فرستادن و برگشت دادن توپ از روی تور است که کلمه والیبال در معنا این نیت را مشخص می سازد. با اینکه والیبال در آغاز ورزش سالنی بود و در محل های سرپوشیده انجام می شد و اساساً برای فعالیت های سرگرم کننده پیشه وران و تجّار اختصاص یافته بود، ولی کم کم به زمین های روباز کشیده شد و به عنوان یکی از فعالیت های جالب توجه تابستانی درآمد و به شدّت تعقیب می شد. در آغاز برای بازی والیبال قوانین خاصی تدوین نشده بود، هر فرد و هر کشوری به میل خود و به طرق مختلف با توپ بازی می کرد. رفته رفته والیبال در مناطق و نواحی مختلف جهان گسترش یافت. همچنان که هر ابداع یا اختراعی در آغاز با نواقص همراه بوده و به مرور زمان تکمیل و رفع نقص می شود، والیبال نیز ازاین قاعده مستثنی نبود و کم کم قوانین این بازی وضع شد و روش ها و حرکات تکنیکی جایگزین حرکات قبلی گردید.

به مرور در سال های بعد، قوانین فراوانی برای این بازی وضع شد و در بسیاری از قوانین قبلی نیز تغییراتی حاصل گشت که هنوز هم این تغییرات ادامه دارد. هر چهار سال یک بار در کنگره بین المللی والیبال تغییراتی در قوانین بازی به تصویب می رسد. در کنگره جهانی سال ۱۹۹۸ میلادی، هم زمان با برگزاری چهاردهمین دوره مسابقات والیبال جهانی مردان و سیزدهمین دوره زنان، تصویب و تغییر قوانینی مانند روش امتیاز گیری با برد رالی، امتیاز ۲۵ برای ست های اول، دوم، سوم و چهارم و امتیاز ۱۵ برای ست پنجم و همچنین تصویب بازیکن دفاعی لیبرو انجام گرفت.

اولین کشور خارجی که والیبال را پذیرفت، کشور کانادا در سال ۱۹۰۰ میلادی بود. نهضت سازمان جوانان مسیحی در معرفی این ورزش به دیگر کشورهای جهان و تعمیم آن سهم فراوانی داشت. بازی والیبال در پایان سال ۱۹۰۰ به هندوستان و در سال های ۱۹۰۵ به کوبا، ۱۹۰۹ به پورتوریکو، ۱۹۱۰ به فیلیپین، ۱۹۱۲ به اروگوئه، ۱۹۱۳ به چین، ۱۹۱۷ به ژاپن و به تدریج از سال ۱۹۱۴ به بعد توسط سربازان آمریکایی، مستشاران و اشخاص دیگر به کشورهای اروپایی از قبیل فرانسه، چکسلواکی، لهستان، شوروی و بلغارستان معرفی شد و گسترش یافت. به سبب بیگانه بودن این ورزش برای اروپاییان، در ابتدا قبول آن به کندی صورت می گرفت. فرانسه، چکسلواکی و لهستان سه کشوری بودند که قبل از دیگران اقدام به تشکیل فدراسیون ملّی والیبال در کشورهای خود نمودند. کشور شوروی که در سال ۱۹۲۳ اقدام به تأسیس انجمن ملّی والیبال نمود، برای پیشرفت و دگرگونی آن فعالیت زیادی انجام داد. اصولاً شوروی از کشورهایی بود که در پیشرفت تکنیک و تاکتیک والیبال و تنظیم قوانین در جهان، سهم به سزائی داشت. فرانسه، چکسلواکی و لهستان پس از تشکیل فدراسیون ملّی مصمم شدند که با کمک کشورهای دیگر فدراسیون بین المللی را تأسیس نمایند و در سال ۱۹۳۶ به هنگام بازی های المپیک در برلین آلمان در این زمینه تلاش زیادی نمودند، ولی با آغاز جنگ جهانی دوم و طغیان آن در اروپا اقدامات آنان متوقف شد. به طور کلی تغییرات و پیشرفت والیبال را می توان به سه دوره تقسیم نمود: دوره اوّل از سال آغاز تا سال ۱۹۱۸، دوره دوم از سال ۱۹۱۹ تا سال ۱۹۴۶ و دوره سوم از سال ۱۹۴۷ به بعد که تغییرات و پیشرفت اساسی والیبال در این دوره صورت پذیرفته است. پس از جنگ جهانی دوم، مجدداً فعالیت های فراوانی برای ایجاد تحرک در والیبال آغاز شد و اولین مسابقه بین المللی در قاره اروپا بین دو کشور فرانسه و چکسلواکی در شهر پاریس برگزار گردید. پیگیری برای تأسیس فدراسیون بین المللی والیبال ادامه یافت و مذاکرات بین سه کشور فرانسه، چکسلواکی و لهستان منتج به حصول موافقت برای تشکیل کنگره ویژه تأسیس اتحادیه بین المللی والیبال گردید.

FIVB Volleyball Men's World Championship in 1949
مسابقات والیبال قهرمانی مردان جهان در سال ۱۹۴۹ میلادی

سرانجام در آوریل ۱۹۴۷ کنگره ای با شرکت نمایندگان چهارده کشور از سراسر جهان در پاریس برگزار و موافقت شد فدراسیون بین المللی والیبال تأسیس گردد. این فدراسیون در پاریس تشکیل شد و آقای پل لیبود از کشور فرانسه به عنوان اولین رئیس فدراسیون بین المللی والیبال انتخاب گردید. به زودی کشورهای زیادی درخواست عضویت خود را برای پیوستن به فدراسیون بین المللی اعلام نمودند که امروز این فدراسیون ۲۲۱ کشور عضو دارد و بیش از ۸۰۰ میلیون نفر از مردم جهان والیبال بازی می کنند. آقای لیبود تا سال ۱۹۸۴ ریاست فدراسیون بین المللی را با قدرت برعهده داشت و توانست با کمک سایر اعضاء، این فدراسیون را در ردیف فعال ترین فدراسیون ها، و والیبال را در زمره بزرگ ترین ورزش های جهانی درآورد. پس از تأسیس فدراسیون بین المللی، کمیته های مختلفی در داخل آن به وجود آمدند و برنامه مسابقات رسمی بین المللی تنظیم و آغاز شد. در سال ۱۹۴۹ اولین دوره مسابقات جهانی والیبال مردان با میزبانی پراگ و در سال ۱۹۵۲ دومین دوره مسابقات جهانی مردان و اولین دوره مسابقات جهانی زنان با میزبانی مسکو برگزار گردید. این مسابقات به طور منظم هر چهار سال یکبار درکشورهای مختلف انجام شده است. به سبب اهمیتی که والیبال در بین ورزش ها به دست آورد، در سال ۱۹۶۴ به برنامه بازی های المپیک توکیو اضافه شد که تاکنون با اهمیت خاصی دنبال شده است. علاوه بر مسابقات قهرمانی جهان و المپیک، مسابقات والیبال مردان و زنان در دنیا با عناوین مختلفی همچون لیگ جهانی، لیگ ملت ها، قهرمانی قاره ها، جهانی دانشجویان، ارتش های جهان، قهرمانی معلولین، پارالمپیک، جایزه بزرگ و تورنمنت های بین المللی گوناگون در رده های سنی نوجوانان، جوانان و بزرگسالان برگزار می شود.

The Tokyo 1964 Olympic Games
بازی های المپیک ۱۹۶۴ توکیو

گاه نگار

  • ۱۹۱۷: امتیازهای هر گیم از ۲۱ به ۱۵ تغییر کرد.
  • ۱۹۲۰: تعداد ضربات برای هر طرف به ۳ محدود شد.
  • ۱۹۲۲: اولین دوره مسابقات رسمی در بروکلین با حضور ۲۷ تیم از ۱۱ ایالت آمریکا برگزار گردید.
  • ۱۹۳۰: اولین بازی والیبال ساحلی دو نفره انجام شد.
  • ۱۹۴۷: فدراسیون بین‌ المللی والیبال (به فرانسوی: Fédération Internationale de Volleyball) به‌ اختصار FIVB تشکیل گردید.
  • ۱۹۴۸: اولین دوره مسابقات رسمی والیبال ساحلی انجام شد.
  • ۱۹۴۹: اولین دوره مسابقات قهرمانی والیبال جهان در شهر پراگ، چکسلواکی برگزار گردید.
  • ۱۹۶۴: والیبال برای اولین بار به جمع ورزش‌ های المپیکی پیوست.
  • ۱۹۸۷: والیبال ساحلی در زمره ورزش‌ های رسمی بازی‌ های جهانی قرار گرفت.
  • ۱۹۹۶: والیبال ساحلی دو نفره نیز به‌ عنوان ورزش رسمی المپیک شناخته شد.
x

این مطلب را نیز بخوانید

برگی از تاریخ – دومین دوره جشنواره بین المللی والیبال دهه فجر

مجله دنیای ورزش – شنبه ۱۰ بهمن ۱۳۶۶: دومین دوره جشنواره بین ...